Khoản tiền nào chuyển vào tài khoản cá nhân phải chịu thuế?
13/01/2026
Luật sư hướng dẫn quy trình Khiếu nại, Khởi kiện về bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước Thu hồi đất
Luật sư Hà Thị Khuyên
Luật sư Nguyễn Văn Đồng
Khi Nhà nước thu hồi đất, bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất là vấn đề trực tiếp ảnh hưởng đến quyền và lợi ích kinh tế của người dân. Trên thực tế, rất nhiều trường hợp người có đất bị thu hồi cho rằng giá bồi thường quá thấp, không phù hợp giá thị trường, thậm chí xác định sai loại đất, sai vị trí đất, sai diện tích đất, sai tài sản trên đất, áp dụng giá bồi thường không đúng.
Vậy bồi thường thu hồi đất không đúng giá có khởi kiện được không? Người dân có bắt buộc phải nhận tiền bồi thường hay không? Khởi kiện trong trường hợp nào thì có khả năng thắng kiện? Luật sư phân tích toàn diện vấn đề này theo Luật Đất đai năm 2024, thực tiễn xét xử và kinh nghiệm bảo vệ quyền lợi người dân trong các vụ án hành chính về đất đai.
I. NGUYÊN TẮC BỒI THƯỜNG KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT
1. Bồi thường là nghĩa vụ bắt buộc của Nhà nước:
Theo Luật Đất đai 2024, khi Nhà nước thu hồi đất không do vi phạm pháp luật, người sử dụng đất đủ điều kiện thì phải được bồi thường.
Nguyên tắc bồi thường:
- Công bằng.
- Khách quan.
- Đúng loại đất, đúng diện tích, đúng đối tượng.
- Đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người có đất bị thu hồi.
* Bồi thường không phải là “hỗ trợ mang tính nhân đạo” mà là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc.
2. Giá bồi thường được xác định như thế nào?
Giá bồi thường đất được xác định dựa trên:
- Loại đất theo hồ sơ địa chính và hiện trạng sử dụng hợp pháp.
- Vị trí, diện tích đất thực tế bị thu hồi.
- Bảng giá đất và giá đất cụ thể do UBND cấp tỉnh quyết định.
* Nếu xác định sai một trong các yếu tố trên thì giá bồi thường sẽ bị sai.
II. CÁC TRƯỜNG HỢP BỒI THƯỜNG THU HỒI ĐẤT KHÔNG ĐÚNG GIÁ PHỔ BIẾN
Trong thực tiễn tư vấn, Luật sư của Văn phòng Luật sư Nhân Chính chúng tôi thường gặp các trường hợp sau:
1. Áp giá bồi thường thấp hơn giá thực tế:
- Áp bảng giá đất không đúng thời điểm.
- Không xác định giá đất cụ thể đối với khu đất có giá trị cao.
- Giá bồi thường chênh lệch lớn so với giao dịch thực tế.
* Đây là nguyên nhân khiếu kiện phổ biến nhất.
2. Xác định sai loại đất:
Ví dụ:
- Đất ở nhưng bồi thường như đất nông nghiệp.
- Đất có đủ điều kiện công nhận đất ở nhưng không được xem xét.
* Sai loại đất dẫn đến sai nghiêm trọng giá bồi thường.
3. Xác định sai diện tích hoặc vị trí đất:
- Đo đạc thiếu diện tích.
- Xác định sai ranh giới thửa đất.
- Không tính phần đất sử dụng ổn định, lâu dài.
* Người dân bị thiệt hại trực tiếp về kinh tế.
4. Không bồi thường tài sản gắn liền với đất:
Nhà ở, công trình, cây trồng, vật kiến trúc không được bồi thường hoặc bồi thường không đúng mức. Đây cũng là căn cứ để khiếu nại, khởi kiện.
III. BỒI THƯỜNG THU HỒI ĐẤT KHÔNG ĐÚNG GIÁ CÓ KHỞI KIỆN ĐƯỢC KHÔNG?
1. Quyền khởi kiện của người dân:
Theo pháp luật Tố tụng hành chính, người có đất bị thu hồi có quyền khởi kiện đối với:
- Quyết định thu hồi đất.
- Quyết định phê duyệt phương án bồi thường.
* Không bắt buộc phải chấp nhận giá bồi thường sai.
2. Điều kiện để khởi kiện hiệu quả:
Người dân có cơ sở khởi kiện khi:
- Giá bồi thường xác định không đúng loại đất.
- Áp giá không đúng quy định pháp luật.
- Quy trình lập, phê duyệt phương án bồi thường trái luật.
* Trong nhiều vụ án, Tòa án đã hủy phương án bồi thường và buộc lập lại.
IV. CÓ BẮT BUỘC PHẢI NHẬN TIỀN BỒI THƯỜNG KHÔNG?
1. Người dân có quyền không nhận tiền:
Pháp luật không bắt buộc người dân phải nhận tiền bồi thường nếu cho rằng phương án bồi thường trái pháp luật.
Việc không nhận tiền:
- Không làm mất quyền khiếu nại, khởi kiện.
- Không đồng nghĩa với việc từ bỏ quyền lợi.
2. Nhận tiền có mất quyền khởi kiện không?
Tùy từng trường hợp:
- Nếu nhận tiền nhưng có ý kiến bảo lưu, khiếu nại → vẫn có thể khởi kiện.
- Nếu nhận tiền và cam kết chấp nhận phương án → có thể gặp bất lợi khi tranh chấp.
* Cần tư vấn luật sư trước khi ký nhận tiền bồi thường.
V. TÒA ÁN GIẢI QUYẾT CÁC VỤ ÁN VỀ GIÁ BỒI THƯỜNG NHƯ THẾ NÀO?
1. Nguyên tắc xem xét của Tòa án:
Tòa án sẽ xem xét:
- Tính hợp pháp của quyết định bồi thường.
- Trình tự, thủ tục lập phương án bồi thường.
- Căn cứ xác định giá đất, loại đất.
* Nếu phát hiện vi phạm, Tòa án có quyền hủy quyết định bồi thường.
2. Thực tiễn xét xử:
Nhiều bản án hành chính đã:
- Buộc cơ quan nhà nước lập lại phương án bồi thường.
- Công nhận loại đất ở thay vì đất nông nghiệp.
- Điều chỉnh giá bồi thường sát với thực tế hơn.
* Khởi kiện đúng hướng có khả năng bảo vệ quyền lợi rất lớn.
VI. MỐI LIÊN HỆ GIỮA BỒI THƯỜNG SAI GIÁ VÀ CÁC VI PHẠM KHÁC
Bồi thường sai giá thường không tồn tại độc lập, mà đi kèm:
- Thu hồi đất sai thẩm quyền.
- Không thông báo thu hồi đất.
- Cưỡng chế thu hồi đất trái luật.
VII. NGƯỜI DÂN CẦN LÀM GÌ KHI GIÁ BỒI THƯỜNG THU HỒI ĐẤT KHÔNG ĐÚNG?
1. Rà soát hồ sơ pháp lý:
- Quyết định thu hồi đất.
- Phương án bồi thường.
- Hồ sơ xác định loại đất, diện tích đất.
2. Khiếu nại quyết định bồi thường:
- Khiếu nại lần đầu
- Khiếu nại lần hai nếu không được giải quyết thỏa đáng.
3. Khởi kiện vụ án hành chính:
Đây là giải pháp hiệu quả để:
- Hủy phương án bồi thường sai.
- Buộc cơ quan nhà nước xác định lại giá.
- Bảo vệ quyền lợi hợp pháp lâu dài.
VIII. LUẬT SƯ VĂN PHÒNG LUẬT SƯ NHÂN CHÍNH TƯ VẤN LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC THU HỒI ĐẤT
- Đánh giá tính pháp lý phương án bồi thường.
- Xác định điểm sai về giá, loại đất, diện tích.
- Soạn đơn khiếu nại, khởi kiện.
- Đại diện bảo vệ quyền lợi tại Tòa án.
Giá bồi thường thu hồi đất của bạn quá thấp hoặc xác định sai loại đất? Liên hệ Luật sư để được đánh giá hồ sơ, tư vấn hướng khởi kiện và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Liên hệ tư vấn luật sư: 0936683699 - 0983951338
